موقعیت جغرافیایی شهرستان

شهرستان تربت حيدريه با وسعت  6175  كيلومتر مربع و در جنوب غربي مشهد و به فاصله 142 كيلومتري از مركز استان در مدار هاي   59 درجه و 12 دقيقه طول شرقي و 34 درجه و 17 دقيقه عرض شمالي  قرار دارد (فاصله حدود یک ساعت و نیم از مشهد مقدس به سمت جنوب).

از شمال به شهرستان هاي فريمان و مشهد  و از جنوب به شهرستان  گناباد و از سمت شرق به شهرستان رشتخوار و از سمت غرب به شهرستان هاي نيشابور و كاشمر محدود ميشود . ارتفاع اين شهرستان از سطح دريا  1333  متر  و بلند ترين نقطه  آن 3013 متر بنام قله  كوه مكلان مي باشد.

* تقریبا 100% مردم این شهرستان فارس و شیعه میباشند.

* شهرستان تربت جام یکی دیگر از شهرهای استان خراسان رضوی میباشد که در شرق استان قرار دارد (فاصله حدود 150 کیلومتری شرق تربت حیدریه).

 

 

جمعیت

جمعیت شهرستان تربت حیدریه طبق آخرین سرشماری سال 1385 در استان رتبه چهارم بعد از مشهد، سبزوار و نیشابور و در منطقه مرکزی و جنوبی خراسان رضوی رتبه اول را دارد. قبل از سال 1364 تربت حیدریه بیشترین جمعیت را پس از مشهد در بین شهرستانهای استان داشت که بر اثر تفکیک به 5 شهرستان و همچنین جدا شدن قسمتهایی از کدکن تربت و ملحق شدن به نیشابور باعث گردید که رتبه 4 جمعیت استان را در سال 85 کسب نماید.

  • جمعيت كل شهرستان   270254     نفر
  •  تركيب جمعيتي حدود  48/5%  مرد و 51/5%  زن
  •  تراكم نسبي جمعيت  31 نفر در هر كيلومتر مربع در بخش هاي اقماري بجز در مركز شهرستان
  •  نسبت باسواد به بيسواد   75/5%
  • نرخ بيكاري  11/6%
  • تعداد  222  روستا  
  •  درصد بهره برداران بخش كشاورزي  76 %
  •  تعداد 25814  خانوار بهره بردار بخش هاي اقماري

 

از نظر تعداد دانش آموزان و شرکت کنندگان در کنکورهای مختلف آموزش عالی در ایران، تربت حیدریه مقام اول منطقه را دارد که نیاز به توسعه آموزش عالی و پتانسیل این امر را بیشتر نشان می دهد.

از لحاظ تعداد دانشجویان در حال تحصیل و تعداد دانشجویان فارغ التحصیل از مراکز آموزش عالی شهرستان (اعم از دانشگاه آزاد، پیام نور، علوم پزشکی، فنی و  مهندسی و سایر موسسات موجود) رتبه اول منطقه به تربت حیدریه اختصاص دارد. همچنین جمعیت فارغ التحصیلان تربت حیدریه از سایر دانشگاههای  ایران رتبه  اول منطقه را یافته است.

 

 

 

قدمت و گردشگری

شهرستان دارای جاذبه های گردشگری از قبیل آبشار رود معجن، پارک ملت، پارک پیشکوه، باغ ملی، پارک کاشانی، پارک فیاض، سد شهید یعقوبی،  کامه علیا و سفلی، کال حصار، پارک اردشیر ریاحی و امامزاده های فراوانی بوده و تاکنون تعداد 150 اثر باستانی شناسایی و از این تعداد 39 اثر در  فهرست  آثار ملی قرار گرفته است که اهم آنها عبارت است از :

  • مزار قطب الدین حیدر
  • امامزاده سلطان احمد الرضا
  • شیخ ابوالقاسم گورکانی
  • شیخ حیدر
  • عطار در کدکن
  • آرامگاه ابو سعید ابولخیر در مهنه
  • حمام حاجی رئیس
  • رباط طبسی
  • چهارطاقی بازه حور
  • مزار بوری آباد
  • مسجد جامع

 

 

 

وضعیت فرهنگی هنری

تربت حیدریه در بین شهرستان های استان و گاها در کشور از لحاظ نمایش، تئاتر و فیلم های کوتاه مقام اول را دارد. تربت حیدریه بالاترین گنجایش  طرفیت سینما در استان پس از مشهد را به خود اختصاص داده است. همچنین از لحاظ تعداد اجرا و تعداد برنامه تئاتر و موسیقی رتبه دوم استان پس از  مشهد را دارد که دارای موسیقی محلی بوده که در نوع خود کم نظیر است. صنایع دستی و فرش بافی یکی از مهمترین منابع درآمدی اهالی شهرستان می باشد.

همچنین تربت حیدریه از لحاظ تعداد مسجد، حسینیه و تکیه در مجموع با داشتن 785 مورد بعد از مشهد در مقام دوم استان خراسان رضوی  قرار گرفته است. تربت حیدریه از لحاظ ورزش و تربیت بدنی در تمامی رشته های ورزشی جزو 5 شهرستان برتر استان می باشد.